E ola mau ka ‘olelo Hawai‘i Archives - Ka Wai Ola https://kawaiola.news/category/olelo-hawaii/ News for the Lāhui Sun, 10 May 2026 20:57:06 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.0 https://kawaiola.news/wp-content/uploads/2019/06/cropped-K-Logo-2-32x32.png E ola mau ka ‘olelo Hawai‘i Archives - Ka Wai Ola https://kawaiola.news/category/olelo-hawaii/ 32 32 I kāne aha kākou e nā kāne Hawai‘i https://kawaiola.news/olelo-hawaii/i-kane-aha-kakou-e-na-kane-hawaii/ Sat, 02 Mar 2019 01:30:52 +0000 https://kwo.oha.org/?p=4321 ʻO kekahi o kaʻu mau mea punahele no kēia malama, ʻo ia nō ka hiki ke ʻike i ka wā e hiki mai ana. No ka hoʻoikaika nui o ka […]

The post I kāne aha kākou e nā kāne Hawai‘i appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
ʻO kekahi o kaʻu mau mea punahele no kēia malama, ʻo ia nō ka hiki ke ʻike i ka wā e hiki mai ana. No ka hoʻoikaika nui o ka lāhui ma ka mahina ʻŌlelo Hawaiʻi, kūpinaʻi nō ko kākou mau leo aloha ma nā wahi like ʻole, a ma o ka makakū e ʻike ai i ka manawa i kō ai ko kākou ʻiʻini i ke ea a me ke kūʻokoʻa. Ke hoʻomau kākou i kēia ala i kīpapa ʻē ʻia e ko kākou mau kūpuna paio wiwo ʻole, e hanu ana nā hanauna hou i ia ea o ke kūʻokoʻa, a no ia kumu, pono kākou e nalu akahele i loko ʻoiai e hiki ana iā kākou ke kūkulu i aupuni kāʻokoʻa a kū ʻokoʻa nō hoʻi.

ʻAʻole pono kākou e hahai i nā laʻana a nā lāhui hoʻokolonaio i kūkulu ai. Hiki ke kāpae i nā mea hoʻokuapuʻu, a paipai i nā mea e hoʻoikaika ana i ka lāhui. ʻĪ maila ʻo Iosepa Nāwahī i ka makahiki 1894 e pili ana i ka poʻe i hoʻokāhuli i ke aupuni, penei: “ke olelo mai nei ia kakou e komo aku a e noho iloko o ka hale kaulei a lakou i manao ai e kukulu iho a onou aku ia kakou a pau e komo aku” (Ka Leo o ka Lahui, Iul 3, 1894). A kauleo ʻo ia iā kākou: “Mai noho kākou a ʻae iki!”

Pili kāna i ka hana politika o ia manawa, akā pili hoʻi ia i ke ʻano o ka noʻonoʻo nō hoʻi. A i loko nō o kā kākou hoʻāʻo hoʻoikaika e noho a manaʻo hoʻi ma ke ʻano Hawaiʻi, ua lalau akula kekahi o ko kākou mau manaʻo i loko o ia hale kaulei a ka poʻe o waho i kūkulu ai. A ʻo ia ke kumu aʻu i makemake ai e kamaʻilio me oʻu mau hoa kāne, no ka mea, pono nō ka hoʻokāʻoi ʻana, ka hoʻoponopono ʻana, i kēia mea.

ʻO ia nō ka mea i kapa ʻia ka moʻomeheu puʻe, ka nohona puʻe, ka mea i kapa ʻia ʻo ka rape culture ma ka ʻŌlelo haole. ʻAe, he hopuna ʻŌlelo haole nō ia, akā ʻaʻole ia he pilikia no ka poʻe o waho o ko kākou lāhui wale nō, he pilikia nui ia no ʻaneʻi nei, no ko kākou lāhui aloha nei. Mumulu maila ka manaʻo haole ma nā wahi like ʻole, ʻo ke kula ʻoe, ʻo ka poʻo manaʻo nūpepa ʻoe, ʻo ke kīwī ʻoe. A ua hoʻolale leo honehone mai ia mau manaʻo iā kākou kāne a hūhewa ko kākou mau manaʻo mai ka pono aku.

Ua uluāhewa ia moʻomeheu puʻe ma ko kākou pae ʻāina aloha. ʻIke ʻia nō. A no kākou, nā kāne, ke kuleana o ia hewa. I kekahi mau makahiki aku nei, e noho ana au ma kahi pākaukau ma koʻu hale me kekahi o nā wāhine i kūpaʻa loa i ke aloha ʻāina, a e hoʻāʻo ana kākou e hoʻonā i ka ʻeha puʻuwai o kekahi hoa, he wahine. A iā lākou wāhine e kamaʻilio ana, hōʻike mai lākou pākahi a pau, ua puʻe kekahi kāne iā lākou i ka wā ma mua. Lākou. Pākahi. A. Pau. Pehea hoʻi kākou e holomua ai inā ʻo ia ke ʻano o kā kākou hana i nā wāhine koa aloha ʻāina? Hiki ke mālama i ka ʻāina ke ʻole kākou e mālama ana i nā wāhine?

Maopopo iaʻu ʻaʻole he kanaka puʻe nā kāne a pau akā inā ʻaʻole kākou kāne e hana ana i nā hana e mao ai ia moʻomeheu puʻe, he hewa nō. A ho‘ō ia moʻomeheu i kona mau aweawe i nā wahi like ʻole ma waho aku o ka puʻe ponoʻī, i ka hana a nā kāne i ka wahine i nā lā a pau. ʻAʻole piliwi mākou iā lākou, hoʻāhewa mākou iā lākou, haʻi mākou iā lākou pono e kali a hoʻokō ‘ia nā pahu hopu a nā kāne i koho ai ma mua o ka nānā ʻana i nā mea a lākou e kuhikuhi nei.

A no laila, ke hume nō ka malo a hoʻokala i ka ihe i mea e paio aku ai i ka hewa e paio ai hoʻi no ka pono o ka lāhui, mai poina he hewa nō kēia a kākou kāne e paio ai. I ko kākou kūʻē i ke kolonaio a me ko kākou kūlia ʻana i ka hanu i ia ea o ka ʻāina, hiki nō ke hoʻokumu i kahi lāhui e palekana ai nā wāhine aloha o kākou. ʻAʻole kēia he nuku. He kūkala nō ia. He kāhea. He koi. E hoʻolohe i ka wahine, e hilinaʻi i ka wahine, e kākoʻo i ka wahine, i mea e pono ai kākou a pau.

The post I kāne aha kākou e nā kāne Hawai‘i appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
Ku‘u Me‘e, Ku‘u Mana‘olana – ‘O Ke‘elikōlani ‘Oe https://kawaiola.news/olelo-hawaii/kuu-mee-kuu-manaolana-o-keelikolani-oe/ Sat, 02 Feb 2019 01:28:39 +0000 https://kwo.oha.org/?p=4212 E nā hoa heluhelu o Kawaiola o OHA, e nā lima milimili pepa me nā lima kele punaewele, eia ke a‘a aku nei i ke aloha o ka ‘āina o […]

The post Ku‘u Me‘e, Ku‘u Mana‘olana – ‘O Ke‘elikōlani ‘Oe appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
Photo: Kealohi-ReppunE nā hoa heluhelu o Kawaiola o OHA, e nā lima milimili pepa me nā lima kele punaewele, eia ke a‘a aku nei i ke aloha o ka ‘āina o Waiāhole ma ‘ō a ‘ō o Hawai‘i a puni a nā kihi ‘ehā o ka poepoe honua.

I nēia wā, i ka wā nui ho‘i o ka makahiki nona nā lā nui me nā lā ho‘omana‘o ko‘iko‘i o ko kākou mō‘aukala, he nīnau ka‘u e nalu nui ana. ‘O ia ho‘i, he aha lā ho‘i ka waiwai ‘i‘o o ia mea ‘o ke ali‘i i loko o kēia wā o ko kākou noho ‘ana? ‘Oiai ho‘i ua lilo ke aupuni Mō‘ī aloha, ua kūnewa akula ka wā o ko ke ali‘i noho mana ‘ana ma luna o kānaka, a ua loli piha ka nohona e pi‘i ai ke kū‘auhau ali‘i i ka ‘i‘o, i mea aha ho‘i ke ali‘i iā kākou a he aha ho‘i kona waiwai i loko o ko kākou au e alo pū ana?

Photo: Keelikolani
Ke ali‘i nui ‘o Ruth Keanolani Kanāhoahoa Ke‘elikōlani. – Ki‘i: Courtesy

Eia ho‘i ku‘u mana‘o e kau nui ana, he me‘e a he mana‘olana. ‘O ia me‘e ‘ana o ke ali‘i, ua pili ia i ka ho‘omana‘o i kekahi ‘ano ikaika o kona kanaka ‘ana i kumu ho‘ohālike. Ua pili pū ia i kekahi hana nō paha i kaulana ai, i ili ai ho‘i kekahi ‘ano ‘ike a kona mau hanauna ma hope aku, he ho‘oilina. Ma ia ‘ano ‘ike, ‘o Hawai‘iloa, he ali‘i nona ka ‘ike nui ‘o ka ho‘okele wa‘a. ‘O Mā‘ilikūkahi, he ali‘i nona ka ho‘oilina ‘o ka ‘āina momona. ‘O Ka‘ahumanu, he ali‘i kaulana i ke kālai‘āina. Ma ke kilo ‘ana nō na‘e o kākou i ia mau me‘e o ko kākou mo‘okū‘auhau lāhui, he pono ka ho‘omana‘o ‘ana iho, ‘o ia me‘e ‘ana o nā ali‘i o ka wā ma mua, he ‘ike ia o ka wā i hala, pa‘a ia ‘ano ‘ike no ke ali‘i ma ka nānā ‘ana i hope a inā ho‘i e pa‘a nā maka o kākou ma ke kilo i ia wā, ‘a‘ohe ola o ko lākou ho‘oilina.

Aia a huli hou nā maka a mua a nānā pono ‘ia ke ola o ka ha‘awina me‘e i loko o ke ola kanaka, aia ma laila ka waiwai o ke ali‘i iā kākou. ‘O nei waiwai, ‘o ia ho‘i ka mana‘olana. Inā ho‘i ulu o loko e a‘o i kekahi ‘oihana ‘ike a like me Hawai‘iloa i mea e ho‘okele ‘ia ai ka wa‘a kaulua Hawai‘i a puni ka honua, aia ma laila ke ola o Hawai‘iloa me kona waiwai i ka lāhui Hawai‘i ho‘omau nei. A inā ho‘i komo ka hoi e mahi i ka ‘āina pāhale i mea e hānai ‘ia ai ka ‘ohana pono‘ī e ‘ūnoho pū ana, aia ma laila ke ola o Mā‘ilikūkahi a me kona waiwai i ka lāhui Hawai‘i e ho‘omau nei. A inā ho‘i ma ka ho‘omana‘o i nā hana a Ka‘ahumanu e holo moho ai a noho luna maka‘āinana no ka ‘Aha ‘Ōlelo, aia ma laila ke ola o ka ho‘oilina me ka waiwai o kahi ali‘i wahine ‘o Ka‘ahumanu.

A no laila e ka maka heluhelu, eia kākou i loko o ka wā nui o ka makahiki i kūkala ‘ia ai ka mahina ‘ōlelo Hawai‘i. Eia pū kākou i loko o Pepeluai e ho‘omana‘o pū ana i ka lā hānau o ke ali‘i nui ‘o Ruth Keanolani Kanāhoahoa Ke‘elikōlani, i kapa ‘ia ‘o ia ka mamo hope o ka Hale Kamehameha. I loko nō o ko Ke‘elikōlani hala ‘ana he 193 makahiki aku nei, ua mau kona ho‘omana‘o ‘ia he ali‘i ma kona mo‘okū‘auhau Kamehameha, he kālai‘āina ma kona kuleana ‘ohana, he makuahine no nā keiki i hala i ka wā ‘ōpio, he kōko‘olua ho‘omanawanui i ka pilina kāne, a he Hawai‘i i kūpa‘a mau ma ka ho‘opuka nāueue ‘ole i ka ‘ōlelo aloha o ka ‘āina.‘O ia ho‘i, he Hawai‘i ‘o‘ole‘a e kūpa‘a ana i kāna ‘ōlelo, he Hawai‘i, no ka pono ‘o kona ‘āina, ‘o Hawai‘i. He aha na‘e ka waiwai o ia ‘ano kūpa‘a o kahi Ke‘elikōlani inā nanea ana kākou i ka nani o kona mo‘olelo ma ka nānā i hope i ka wā o kona noho honua ‘ana? E ‘a‘a, e alu, e kuilima i mea e ‘ike kuhihewa ‘ole ‘ia ai ko kākou Hawai‘i ‘ana, i mea ho‘i e ola piha ai ka ho‘oilina Ke‘elikōlani.

‘O Ke‘elikōlani ku‘u me‘e, ‘o ia pū ku‘u mana‘olana. Ua ola.

The post Ku‘u Me‘e, Ku‘u Mana‘olana – ‘O Ke‘elikōlani ‘Oe appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
‘Ōlelo Hawai‘i ‘oe? Do you speak Hawaiian? https://kawaiola.news/olelo-hawaii/olelo-hawaii-oe-do-you-speak-hawaiian/ Sat, 02 Feb 2019 01:22:10 +0000 https://kwo.oha.org/?p=4203 To help you along in your learning, check out the following resources: Wehewehe.org Wehewehe.org is a free, online dictionary and go-to resource for Hawaiian language speakers looking for a quick […]

The post ‘Ōlelo Hawai‘i ‘oe? Do you speak Hawaiian? appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
To help you along in your learning, check out the following resources:

Wehewehe.org

Wehewehe.org is a free, online dictionary and go-to resource for Hawaiian language speakers looking for a quick reference or definition to Hawaiian words. The database pulls definitions from a variety of Hawaiian language resources, including the Hawaiian Dictionary and Māmaka Kaiao, and users can look up words in both ‘ōlelo Hawai‘i and English.

Manomano.io

Manomano.io is a Hawaiian free web application featuring a word of the day, flashcards and online dictionary.

‘Ōlelo Online

‘Ōlelo Online offers video lessons about Hawaiian grammar and structure in a “pen and blackboard” classroom format, with accompanying worksheets and quizzes. Kaliko Beamer-Trapp teaches each lesson with audio samples and uses examples to make learning ‘ōlelo Hawai‘i memorable. This online class is designed for beginners and intermediate Hawaiian language speakers. This subscription-based lessons are available for $5.99 per month.

DuolingoIcon: Doulingo

Duolingo is an online and mobile application to learn ‘ōlelo Hawai‘i by working through interactive lessons. Each lesson consists of multiple-choice questions, fill in the blanks and speaking portions.

KuāliwiScreenshot: Kuāliwi

Kulāiwi is a free online Hawaiian language lesson program form Kamehameha Schools, based on an archived program hosted by ‘Ekela Kanī‘aupi‘o Crozier. Each lesson has a comprehensive video guide on learning Hawaiian language, with transcripts. Kulāiwi has a total of 24 lessons available online, with workbooks available for the first 12 lessons. https://ksdl.ksbe.edu/hawaiian_resources/kulaiwi

DropsIcon: Drops

Drops is a visual language mobile application, available on both iOS and Android, that utilzes almost 2000 Hawaiian words to learn the basics of Hawaiian. Drops offers free 5-minutes daily lessons users to progressively learn their ‘‘ōlelo Hawai‘i skills. A premium subscription for unlimited time is available for $9.99 per month.

KūkuluPhoto: Kūkulu deck

Kūkulu is a fun and interactive way to build your ‘ōlelo Hawai‘i skills through card games. This 92-card deck promotes the use of ‘ōlelo Hawai‘i among people of all ages, no matter if you’re fluent or just starting to learn. Players use the cards in several language-based games, both familiar and new. Kūkulu is available to purchase online and in stores for $10.

The post ‘Ōlelo Hawai‘i ‘oe? Do you speak Hawaiian? appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
E Ola Mau Loa Ka ‘Ōlelo Hawai‘i https://kawaiola.news/olelo-hawaii/e-ola-mau-loa-ka-olelo-hawaii/ Sat, 02 Feb 2019 01:10:35 +0000 https://kwo.oha.org/?p=4195 Aloha e nā Hawai‘i, mai ka pi‘ina a ka lā i Ha‘eha‘e a hiki loa aku i ka napo‘o ana ka lā i ka mole o Lehua, aloha mai kākou. […]

The post E Ola Mau Loa Ka ‘Ōlelo Hawai‘i appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
Aloha e nā Hawai‘i, mai ka pi‘ina a ka lā i Ha‘eha‘e a hiki loa aku i ka napo‘o ana ka lā i ka mole o Lehua, aloha mai kākou.

This month we are celebrating Mahina ‘Ōlelo Hawai‘i, Hawaiian language month. As you go through the next few pages, please enjoy the articles featuring both young people and kupuna, on topics ranging from sports to politics to the honoring of two of our me‘e, Princess Ruth Ke‘elikō‘lani and Eddie Aikau.

You may be wondering why I am writing this introduction to the Hawaiian language section in English. I understand that many of our readers are at some level of understanding ‘Ōlelo Hawai‘i, and I wanted to make this one statement clear: jump into it! Whether you only understand one of every five words, can read whole sentences or you can enjoy whole articles-jump into it!

The post E Ola Mau Loa Ka ‘Ōlelo Hawai‘i appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
He aha ka waiwai o nei mahina? https://kawaiola.news/olelo-hawaii/he-aha-ka-waiwai-o-nei-mahina/ Sat, 02 Feb 2019 01:01:42 +0000 https://kwo.oha.org/?p=4192 Pa‘ē maila ka leo aloha o nei ‘āina, e nā hoa o ka ‘ōlelo makamae o kākou, a kūpina‘i ia aloha ma kahi kapa a kahi kapa o Hawai‘i pae […]

The post He aha ka waiwai o nei mahina? appeared first on Ka Wai Ola.

]]>

Mai kuhihewa, i kēia ao nei i pa‘i ‘ia ai nā kūpuna o kākou e kā lākou mau kumu no ka ‘ekemu iki i ka ‘ōlelo ‘ōiwi o nei ‘āina, he mea ko‘iko‘i loa ka ‘ōlelo wale ‘ana aku. He mana ko kākou mau leo. Ma ka ‘ōlelo a Kalihiwai o Lanihome: “elike me ka loihi o ka puana ia ana o ka kakou olelo ma na papalina o ka ili honua pela auanei ka mau ana o ka hoomanaoia o ka lahui Hawaii” (“Ka Kakou Olelo Makua,” Ke Alakai o Hawaii, 14 Iun 1928). ‘A‘ole hiki ke ana ‘ia ka waiwai o ka ‘ōlelo. Eia na‘e, ‘o kā kākou ‘ōlelo ke kahua, ke ke‘ehi mua, ‘a‘ole ia ka pahu hopu.

Like ka helu o nā pahu hopu o ka lāhui me ka helu o nā lālā o ka lāhui, he lau a he mano ho‘i ia mau hopena a kākou e kūlia nei, e la‘a me ke kū‘oko‘a no ka lāhui, ka mālama ‘ana i ka ‘āina, ka laha hou o ka mahi‘ai, ka ho‘ōla hou ‘ana i nā hana no‘eau, ke a‘o ākea ‘ana i ka hula, ka ho‘i ‘ana i ka nohona Hawai‘i, a pēlā aku a pēlā aku. Akā inā ‘a‘ole e ho‘okikina ana kā kākou ‘ōlelo iā kākou e ho‘okō i kekahi (mau) pahu hopu e like me ia i ‘ōlelo ‘ia ma luna, no ke aha kākou e a‘o mai ana i ka ‘ōlelo, ‘eā?

E like ma kā Kalihiwai o Lanihome i ‘ōlelo ai, e ‘ole ka ‘ōlelo Hawai‘i, Hawai‘i ai kākou. Akā he ‘oia‘i‘o nō ho‘i, e ‘ole ka ‘āina, ke kai, ka nohona, Hawai‘i ai ka ‘ōlelo. Hō‘omo‘omo a ho‘okino ko Hawai‘i pae ‘āina i ka ‘ōlelo. ‘O ka ‘ōlelo ‘ōiwi o kākou Hawai‘i, ‘o ka leo nō ia o ka ‘āina, ka ‘ūhī‘ūhā o ka pele, ka nākolokolo o ke kai, ka hū o ka makani, ke kapa o ka ua. ‘O ka leo ho‘i ia o ka hana a ka Hawai‘i, ka pāku‘iku‘i i ka ‘ai, ke kuku i ke kapa, ke kūpaloloi o ka pahu, ke olo o ke kani o nā pila, ka ‘aka‘aka kīkēkē o nā kūpuna, ka uā o ke keiki. No laila, inā aia kā kākou ‘ōlelo ma ka waha akā ‘a‘ohe o kākou ‘āina ma lalo o ka wāwae, ‘a‘ohe a kākou hana no‘eau Hawai‘i ma nā manamanalima, ‘a‘ohe o kākou mana‘o Hawai‘i ma loko o ka na‘au, ua Hawai‘i anei kā kākou ‘ōlelo?

No laila, e ho‘olaule‘a kākou i kēia mahina ma o ka ‘ōlelo Hawai‘i ‘ana, akā e ‘ōlelo Hawai‘i kākou iā kākou e kia‘i ana iā Mauna Kea lāua ‘o Haleakalā, iā kākou e kū‘ē ana i ke kōlū pōkā pahū ‘ana ma Pōhakuloa, iā kākou e ‘onipa‘a ana i ke aloha i ka ‘āina. E ‘ōlelo Hawai‘i kākou i mea e ho‘ololi ai i nā mo‘olelo a ka po‘e ho‘okuapu‘u e ha‘i nei e pili ana i ka po‘e Hawai‘i. E ho‘ohana i ka ‘ōlelo i mea e a‘o ai i nā keiki a kākou e kūpa‘a ma hope o ka ‘āina. Hō mai ka ‘ōlelo Hawai‘i i leo no kākou. Ma‘a ka hapanui o kākou i ka ‘ōlelo haole akā ‘a‘ole i hua mai ia ‘ōlelo o waho ma nei ‘āina, ‘a‘ole i pili ia ‘ōlelo i ka mo‘okū‘auhau o kākou, ‘a‘ole hiki ke wehewehe i nā hua ‘ōlelo e la‘a me “ea,” “lāhui,” a me “aloha” ma ia ‘ōlelo. Aia nō ma ka ‘ōlelo Hawai‘i i loa‘a ai ko kākou mau leo, a ‘o kēia mahina ka manawa kūpono loa e nalu iho ai, he aha lā kākou e hana ai me ia mau leo?

The post He aha ka waiwai o nei mahina? appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
Eddie ‘AikauAkua Nō Kona ‘Ike https://kawaiola.news/olelo-hawaii/eddie-aikauakua-no-kona-ike/ Fri, 01 Feb 2019 21:10:40 +0000 https://kwo.oha.org/?p=4237 He lālā kākou no ke kumu ho‘okahi, a na Eddie ‘Aikau i ho‘oulu i kēia kumu ma ke ‘ano he lamalama ahi e alaka‘i ai iā kākou a pau ma […]

The post Eddie ‘AikauAkua Nō Kona ‘Ike appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
Photo: Eddie Illustration
Ki‘i: Courtesy Eddie Aikau Foundation

He lālā kākou no ke kumu ho‘okahi, a na Eddie ‘Aikau i ho‘oulu i kēia kumu ma ke ‘ano he lamalama ahi e alaka‘i ai iā kākou a pau ma kāna mau hana ‘o ke kīa‘i a me ka molia. Nāna nō ho‘i i a‘o a ake i ka ‘ike ku‘una ko‘iko‘i o Kanaloa me ka hahai pū ‘ana i nā hana a kūpuna mā i kīpaepae aku ai nō i kahawai e holo ai kākou mai ka mole o uka ā i kai. A ua ka‘a pū mai kona ‘ike ‘āwe‘awe‘a ‘ia i kēia moana nei i piha i nā i‘a e holo ana i ke kai mōliaola o ke au nei. Akā nāna i alaka‘i a a‘oa‘o mai iā kākou me ka wiwo‘ole a me ka mākaukau e mōlia aku ai i kō kākou mau ola e paio a e kūpa‘a ai i kēia wā kūpiliki‘i. ‘O au nō ‘o Lele he kama e paio pū nei me ku‘u wahi ‘ohana i pa‘ana‘au ko kākou wahi ‘ōlelo Makuahine makamae iā kākou pā kahi a pau o ko Hawai‘i nei po‘e. Ma ia ‘ōlelo ‘ana, he mana‘o lana ko‘u e ‘a‘apo piha ai ‘oukou i ke ko‘iko‘i o ua ‘ōlelo a me ua me‘e nui lā ‘o Eddie ‘Aikau ia‘u. He kuana‘ike ‘oko‘a ko kēia pepa a he pepa ia e wehewehe ana i ko‘u ‘ano o ke kuana‘ike Hawai‘i maoli. ‘O ko māua ‘o Eddie ‘Aikau kuana‘ike nō ho‘i i ake nui ‘ia. Mahalo!

Eddie ‘Aikau

Akua Nō Kona ‘Ike

“Kū Pākū Ka Pali O Nīhoa I Ka Makani”

Photo: leleapāo‘o Krug
Author, Leleapāoʻo Krug

I kēia au nei, he nohona kūpiliki‘i, he au pupupu, he au maulua, a he au nele ho‘i, he pono ka maka loi a me ke kaulona i ke ‘ano o ka po‘e, a me ka nohona o ka po‘e. ‘O kēia pae ‘āina kekahi o nā pae ‘āina e noho nui ‘ia e nā malihini o ka ‘āina ‘ē. ‘O ka po‘e Hawai‘i, he po‘e loko ‘olu a waipahē nō ho‘i, a pēlā pū kō Eddie ‘Aikau na‘au ‘ōiwi. Ho‘oholo ‘o Eddie ‘Aikau e mōlia i kona ola e kūpale ai i ka po‘e e la‘i ai kō lākou nohona. He mea waiwai nui kona ‘ohana, ka lāhui, ke kai a me ka po‘e kānaka iā Eddie ‘Aikau. Nāna nō i pūlama a ho‘oheno i ia mau mea waiwai. Ma ia ‘ano o ka ‘ōlelo ‘ana, na ia kanaka i mālama i ke ola o kānaka ma kāna hana ‘o ke kia‘i ola ‘ana, ka he‘enalu ‘ana, a ‘o ka mōliaola ‘ana nō ho‘i. Inā nō ‘o Eddie ‘Aikau i ‘ike i kēia ‘ano o ka noho ‘ana o ka po‘e kuewa, inā nō ua minamina kona na‘au i ke ‘ano o ka noho ‘ana o lākou ma ke ala nui ‘oiai ‘a‘ole kēlā ‘ano nohona he nohona kūola. Na Eddie ‘Aikau nō i mālama i kona mau kuleana no ka pono o Hawai‘i, a ‘a‘ohe ona pilikia i ke kōkua ‘ana i nā kānaka like ‘ole e noho ana ma ‘ane‘i. Mana‘o au, e nui ana nō kāna mau hana e pono ai kēia pilikia ‘o ka nohona home ‘ole, inā nō ‘o ia e ola nei i kēia wā.

Na nā kūpuna i ho‘oulu a hō‘īnana nō ho‘i iā Eddie ‘Aikau a keu ho‘i kona aloha i ka lāhui Hawai‘i. Na Eddie ‘Aikau i kōkua i kona po‘e ma o ka ho‘okō ‘ana aku i kona mau kuleana a pau no kona ‘ohana a me kona po‘e lāhui. Ma kona kia‘i ola ‘ana, ua ho‘okō aku nō ‘o ia i kona kuleana nohona kanaka ma o ka mālama ‘ana i ke ola o nā kānaka. Ua mālama pū ‘o ia i kona kuleana pili ‘uhane ma o ka ‘ike a me nā loina o ke kai a me kō kākou akua ‘o Kanaloa. Ma hope iho, ua hui nā kuleana ‘elua ma kona mālama ‘ana i ka po‘e i waiwai iā ia ma ka wa‘a ‘o Hōkūle‘a.

Mai iō kikilo mai, ua aloha nui kō kākou po‘e kupuna i kā kākou ‘ōlelo, ka ‘āina a me ka ‘ohana. Ma kekahi ka‘ao Hawai’i i kapa ‘ia ‘o Ke Kumu ‘Ulu, he mo‘olelo kēia no Kū a me kona ‘ohana. I ke au i kūnewa akula, he wā wī nō ia no kō Kū ‘ohana, a ma muli o kēlā ‘ano wā wī, ua mōlia ‘o ia i kona ola i nā akua no ke ola a me ka pono o kō Kū ‘ohana a me kona kaiāulu. Pēlā i loa‘a iā kākou ke kumu ‘ulu. ‘Ike ‘ia ke ‘ano o ka ho‘opili kupuna i loko o Eddie ‘Aikau. Akā, ‘a‘ole kēlā o kō Eddie kuleana wale nō, no ka mea na nā pulapula, na kākou a pau ho‘i e ho‘opili a hahai i ke ala i kīpaepae ‘ia no kākou e nā kūpuna a me Eddie ‘Aikau. ‘A‘ole kākou e hā‘awi pio, no laila e paio kākou e like pū nō me kō Eddie ‘Aikau.

Ua nui nō ho‘i nā kuleana a Eddie ‘Aikau i ho‘okō ai no ka lāhui a me kona ‘ohana, nāna i mōlia aku i kona ola no ka pono o kēia po‘e ko‘iko‘i. Ma kona wā ‘ōpio, ‘a‘ole ‘o ia i puka kula, akā ua hana nō ‘o ia ma kekahi ‘oihana hala kahiki e loa‘a ai ke kālā i kona ‘ohana. He mea kēlā e hō‘ike aku ai i ka po‘e kuewa i ke ‘ano o ka ‘auamo kuleana, no ka mea no kekahi ‘a‘ole lawa ke kālā, kīpaku ‘ia mai ka hale aku, a ha‘alele ‘ia e ka ‘ohana kekahi. Akā makemake au e mālama i ko‘u kuleana ma o ka ho‘olālā ‘ana i kekahi hanana e hele aku ai a e ‘īnana ai ka po‘e home ‘ole i kekahi wahi e hā‘awi ai i nā pono like ‘ole no ke ola o ka po‘e lehulehu. He hanana kēia e kōkua ai a e ho‘omaka ai i kekahi nohona hou no kēia ‘ano po‘e e kūola ai kō lākou noho ‘ana.

Ma waena o nā pilikia he nui e loa‘a mai nei ma Hawai‘i, a hiki iā kākou a pau ke kōkua aku i nā kānaka a pau e like ho‘i me Eddie ‘Aikau. Ua ho‘okō piha ‘o Eddie i kona mau kuleana me ka paulele aku a me ke kūlia nō i kāna mau hana a pau. A ma o ka mālama ‘ana i ia mau loina e ka‘a mai ai ka pōmaika‘i i nā kānaka Hawai‘i. Ma ko‘u ‘ohana, ho‘omana aku au i nā akua Hawai‘i. ‘A‘ole ‘o God. ‘O Kanaloa, ‘o Kāne a nui nō ho‘i nā akua Hawai‘i hou aku. Ma ia ‘ano o ka ho‘omana, ‘a‘ole ko‘u ‘ohana i a‘e aku i kekahi lula no ka hilina‘i piha ‘ana o ko‘u ‘ohana i ia mau akua. Ma kō Eddie ‘Aikau ola, ua hilina‘i aku ‘o ia iā Kanaloa no kāna hana ‘o ka he‘enalu, a me kona mālama ‘ia ‘ana e Kanaloa. ‘A‘ohe ona maka‘u i ka hana. E ho‘omau ana au i ka hilina‘i ‘ana iā Eddie ‘Aikau a me kō māua mau Akua Hawai‘i me ke komo piha aku i ka ho‘opili kupuna i ola maoli ka Hawai‘i.

The post Eddie ‘AikauAkua Nō Kona ‘Ike appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
Pi‘o Maila ke ānuenue https://kawaiola.news/olelo-hawaii/pio-maila-ke-anuenue/ Fri, 01 Feb 2019 21:00:26 +0000 https://kwo.oha.org/?p=4234 ‘Auhea ‘oe. ‘O ka noke ‘ana kekahi mea waiwai loa e a‘o ai nā kanaka a pau i kō nā pahuhopu nui. ‘O ka noke ka hana ‘ana i nā […]

The post Pi‘o Maila ke ānuenue appeared first on Ka Wai Ola.

]]>

‘Auhea ‘oe. ‘O ka noke ‘ana kekahi mea waiwai loa e a‘o ai nā kanaka a pau i kō nā pahuhopu nui. ‘O ka noke ka hana ‘ana i nā mea a pau e pono ai ka loa‘a o ka mea pono. ‘A‘ole ke kanaka noke hā‘awipio. ‘A‘ole ‘o ia hōhē. Ua ho‘omaka ko‘u a‘o kino ‘ana no ia mea ‘o ka noke ma ko‘u ho‘oholo ‘ana e lilo ka ho‘okūkū ‘ana ma ke kula nui ‘o ia kekahi o ka‘u mau pahuhopu nui. Ma o ka ho‘okō ‘ana i kēia pahuhopu wau i ho‘oma‘ama‘a ai i ka noke ‘ana.

Aloha mai kāua e ka mea heluhelu, ‘o Kamaleikūhali‘a ko‘u inoa a he lālā wau no ke kime kinipōpō pa‘ilima wahine o ke kula nui o Hawai‘i ma Mānoa. Ua hānai ‘ia wau ma ka ‘ōlelo Hawai‘i mai ko‘u wā pēpē mai e ko‘u mau mākua, a ua puka kula wau mai ke Kula Kaiapuni ‘o ānuenue mai i kēlā makahiki aku nei. Nui ko‘u ha‘aheo i ko‘u lāhui, i ko‘u ‘āina, a i ka ‘ōlelo a ko kākou mau kūpuna.

Photo: Volleyball game
Kamaleikūhali‘a Krug. – Ki‘ī: Courtesy UH Sports Media Relations

‘A‘ole wau i ho‘omaka i ka pā‘ani ‘ana i ke kinipōpō pa‘ilina ma ko‘u wā kamali‘i. I ko‘u wā ‘ōpiopio, ua puni wau i ka hākōkō, ka hula, a me ka hīmeni. ‘O ko‘u ho‘okūkū ‘ana ma ke kime pae ‘ōpio ma ānuenue ka makamua o ko‘u pā‘ani ‘ana i ke kinipōpō pa‘ilima. Mai ia wā mai, ua hei wau i kēia pā‘ani. Ua ho‘oholo wau i ia makahiki nō e ho‘okūkū ana wau ma ke kula nui o Hawai‘i ma Mānoa.

Nui na kumu o ko‘u makemake nui ‘ana e ho‘okūkū ma Hawai‘i. Makemake wau e ha‘aheo ka po‘e i ka Hawai‘i ‘ana a makemake nō ho‘i wau e ‘ike ka po‘e lāhui i kekahi haumāna kaiapuni e kūlia ana. Ake nui nō na‘e wau i ka ha‘aheo ‘ana o ka po‘e Hawai‘i i ka ‘ōlelo kamaha‘o o kēia ‘āina, ‘o ka ‘ōlelo Hawai‘i. I kēia makahiki, ua kō ko‘u pahuhopu.

‘O kēia makahiki ka makahiki mua o ko‘u ho‘okūkū ‘ana ma Mānoa, a nui ko‘u hoihoi mai ka lā mua mai o ko‘u kau ‘ana ma kēia kime. Nui ko‘u hoihoi i ke ‘o‘ole‘a o nā ka‘i, a me ke ku‘upau o ke kime. Ua a‘o wau i nā ‘ano mea like ‘ole mai ka‘u mau ka‘i mai, a mai nā hoa kime mai kekahi. Ua ho‘oikaika lākou i ko‘u kino, ko‘u mana‘o, a me ko‘u uhane. ‘O kekahi kumu ‘ē a‘e o ko‘u hoihoi i ka ho‘okūkū ‘ana ma Hawai‘i ‘o ia nō ka nui o ke kāko‘o ‘ana o ke kaiaulu iā mākou. Ma ko‘u ‘ike ‘ana i ka po‘e o Hawai‘i e kāko‘o ana iā mākou, nui ko‘u ha‘aheo. Ha‘aheo wau i ka hiki ia‘u ke ho‘okūkū i mua o ko‘u ‘ohana, ko‘u lāhui, a ma ka ‘āina o ko‘u mau kūpuna. Hū mai ke ohohia ke ha‘aheo ka lāhui i ka ‘ōlelo o kēia ‘āina nei. E ola nā kūpuna iā kākou.

The post Pi‘o Maila ke ānuenue appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
He Kumu Lā‘au Ho‘okahi https://kawaiola.news/olelo-hawaii/he-kumu-laau-hookahi/ Fri, 01 Feb 2019 20:51:15 +0000 https://kwo.oha.org/?p=4231 Ua ‘ōlelo ‘ia e nā kūpuna, “He lā‘au kū ho‘okahi, he lehua no Ka‘ala,” me he mahalo ala no nā po‘okela, ka u‘i, ke akamai. A i kēia manawa, hiki […]

The post He Kumu Lā‘au Ho‘okahi appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
Ua ‘ōlelo ‘ia e nā kūpuna, “He lā‘au kū ho‘okahi, he lehua no Ka‘ala,” me he mahalo ala no nā po‘okela, ka u‘i, ke akamai. A i kēia manawa, hiki ke ‘ōlelo ‘ia pēlā no ke kumu lehua o Hilo me ka lehua o Waimea no ka mea ua kō iho nei ka ‘ākūloia papahana ho‘omākaukau kumu ‘ōiwi ma lalo o ka World Indigenous Nations Higher Education Consortium (WINHEC) ma ka mahina aku nei. He ala ‘ākūloia hou loa kēia, a ‘o Kahuawaiola a me Kaho‘iwai nā papahana mua ‘elua.

‘O Kahuawaiola, he papahana ho‘omākaukau kumu ia ma loko o ke koleke ‘ōlelo Hawai‘i ‘o Ka Haka ‘Ula o Ke‘elikōlani ma Hilo. He papahana kūmakahiki kēia ma ka pae mulipuka, ho‘omaka ka pū‘ulu hou i kēlā me kēia makahiki. Inā hoihoi ke kanaka e lilo i kumu a‘o ‘ōlelo Hawai‘i, hiki iā ia ke noi ma Kēkēmapa a e ‘āpono ‘ia ana ma Pepeluali. ‘Ekolu pale a puka me ka palapala hō‘oia Indigenous Teacher Education. ‘O nā laikini ko‘iko‘i ‘elua no ka ho‘ona‘auao Hawai‘i ‘o ia ka laikini Kaia‘ōlelo-Kaiapuni Hawai‘i a me Hawaiian Knowledge, a hiki nō ke loa‘a pū nā laikini kula ha‘aha‘a a ma‘i‘o kula waena/ki‘ekie.

Ma Kahuawaiola, e ‘ike ana nā moho i ke kuleana nui o ke kumu no ka ho‘ona‘auao i ka lāhui no laila, ‘imi ikaika lākou i ka ‘ike a me ka mākau o ke kumu mākaukau. He kaiāulu a‘o nō ho‘i ‘o Kahuawaiola e a‘o, a‘oa‘o, a kāko‘o piha i ko nā moho holomua.

Photo: Group picture holding certificates
‘Aha Ho‘omoloa Kīhei 2017, Ka Haka ‘Ula o Ke‘elikōlani. – Ki‘i: Courtesy

Wahi a Makalapua Alencastre, ka luna ho‘olauka‘i no Kahuawaiola, “ ‘O ka puka lanakila ko‘iko‘i loa ‘o ia ke komo piha, ke ku‘upau a me ka ho‘okō ‘oia‘i‘o o kēlā me kēia moho Kahuawaiola e lilo i kumu mauli ola Hawai‘i.” ‘O Makalapua, Keiki Kawai‘ae‘a, Noelani Iokepa-Guerrero a me Kananinohea Māka‘imoku nā kumu o Kahuawaiola. Kōkua ‘ia ka papahana e nā kumu kaiapuni a‘o ma‘i‘o: Pele Harman (makemakika), Kameha‘ililani Waiau (pilikanaka), Kēhau Kalili (‘epekema), Kekoa Harman (puolo), a me Haunani Keamo (mākau kino). A kāko‘o piha ‘ia nā a‘oākumu e nā kahu a‘oākumu i ka ho‘oma‘ama‘a a‘o haumāna ma nā kula kaiapuni like ‘ole o ka pae‘āina.

Pono nā kumu ma nā pae a pau (ha‘aha‘a, waena, ki‘eki‘e) a ma nā kula a pau loa- ‘o ia ho‘i, ma nā kula kaiapuni DOE a me nā kula ho‘āmana. Wahi a Alencastre, ma ko lākou nānā ‘ana i nā kula no kēia makahiki kula nei, ua pono ‘ekolu kumu kaiapuni ho‘āmana ma ka mokupuni ‘o Hawai‘i me O‘ahu; ‘elua ma Kaua‘i. Wahi a ke Ke‘ena Ho‘ona‘auao (DOE) Hawai‘i TATP (https://ohr.k12.hi.us/tatp/TATP_POST2.pdf) aia he 40 mau kūlana kumu e ho‘opiha ai ma nā kula kaia‘ōlelo a kaiapuni Hawai‘i. No laila, inā ho‘ohihi ‘ia ka mana‘o e lilo i kumu no kou kaiāulu e ‘imi i ka ‘ike komo ma ka pūnaewele. Hiki ke huli iā Kahuawaiola ma https://www.olelo.hawaii.edu/kwo/.

The post He Kumu Lā‘au Ho‘okahi appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
‘Auhea ‘oukou e nā manu kani i ka pila? https://kawaiola.news/olelo-hawaii/auhea-oukou-e-na-manu-kani-i-ka-pila/ Fri, 01 Feb 2019 20:27:36 +0000 https://kwo.oha.org/?p=4224 E hīmeni mai kahi mele o kou wahi e noho nei iā ‘oe ma ka hale e kakali nei i ka makani pāhili ‘o Lane. Pehea, hiki ‘anei? Holo! Ma […]

The post ‘Auhea ‘oukou e nā manu kani i ka pila? appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
Photo: Anuenue PunuaE hīmeni mai kahi mele o kou wahi e noho nei iā ‘oe ma ka hale e kakali nei i ka makani pāhili ‘o Lane. Pehea, hiki ‘anei? Holo!

Ma ka lā 24, ‘o ‘Aukake 2018, ua pa‘a ka hapa nui o ka pae ‘āina ma kō kākou wahi noho. Mai Hawai‘i nui ‘o Keawe a i nā ‘one kaulana o Kahelelani ua pa‘a nō a noi ‘ia mākou e ho‘omākaukau no Lane.

Iā kākou i noho pa‘a ai ma ka hale, ua ho‘oma‘ema‘e ka hale, ua kuke nui ka ‘ai, a ua mākaukau nō; ‘a‘ohe mea e hana koe ka noho a hiki mai ‘ana ‘o Lane.

Ma ia manawa, komo maila ka manakā i loko o mākou, ua kāhea au i ka‘u keiki me ka leo “hele mai me kou ‘ukulele, ‘eleu!” Nāue mai ‘o ia a ha‘i aku au iāia, “e hīmeni pū ana kāua i ke mele ‘o Kāne‘ohe, a kono i ka po‘e ma puke alo e hana like. Mākaukau?” A ua puka mai ‘o #ekanikapilakakou challenge!

‘A‘ole nō māua i no‘ono‘o iki i ka nui o ka hoi o ka po‘e ma FB e hana a hīmeni pū. Hū ka le‘ale‘a a pā ku‘u nā‘au i lohe ‘ana o nā mele mai nā mokupuni like‘ole. Ua pane mai nā kupa mai Kaimū, Hawai‘i a i ‘Anahola, Kaua‘i me ka ha‘aheo o nā mele aloha ‘āina. ‘Ane‘ane 200 po‘e i pane i ko māua kāhea ha‘aha‘a. Kūpaianaha nō!

He wahi leo aloha a mahalo kēia iā ‘oukou pākahi āpau no ke komo ‘ana mai. E ho‘omau i ke kanikapila ‘ana ma kō ‘oukou hale a me nā hanauna like ‘ole o ka ‘ohana. Ma laila nō e ola ai ka leo hīmeni o kō kākou ‘ōlelo makuahine. E Ola!

Ke aloha nui nō.

The post ‘Auhea ‘oukou e nā manu kani i ka pila? appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
Ka Huaka‘i i Kautokeino, Nolewai https://kawaiola.news/olelo-hawaii/ka-huakai-i-kautokeino-nolewai/ Mon, 01 Oct 2018 23:40:16 +0000 https://kwo.oha.org/?p=3501 I ka mahina o ʻAukake 2018, ua huakaʻi aku nei he ʻekolu wahine Niʻihau i Nolewai o Kauka Kuʻuipolani Wong, Kāhea Faria, a me Leiana Pahulehua no kekahi ʻAha Kūkā […]

The post Ka Huaka‘i i Kautokeino, Nolewai appeared first on Ka Wai Ola.

]]>
I ka mahina o ʻAukake 2018, ua huakaʻi aku nei he ʻekolu wahine Niʻihau i Nolewai o Kauka Kuʻuipolani Wong, Kāhea Faria, a me Leiana Pahulehua no kekahi ʻAha Kūkā ʻōiwi i kapa ʻia ʻo “World Indigenous Research Education Conference” ma ke kulanui Sāmi ma Kautokeino, Nolewai. ʻO ka papahana nui no kēia huakaʻi ʻana i kēia ʻāina mamao loa, no ka haʻi ʻana i ke ala e ola mau ai ka ʻōlelo Kanaka o Niʻihau. ʻO kēia papahana hoʻomau ʻōlelo Kanaka o Niʻihau, he papahana ia i kākoʻo a i mālama ʻia ma lalo o ka malu o ka Meia o Kauaʻi, Bernard Carvalho. Ma kona kākoʻo nui ʻana i ka ʻōlelo Kanaka o Niʻihau, ua kākoʻo pū ke kaiaulu Niʻihau, Kawaihuelani, a me ke kula Hoʻonaʻauao o ke kulanui o Hawaiʻi ma Mānoa kekahi.

ʻO ka papahana no ka haʻi ʻōlelo ma Kautokeino Nolewai, ka hōʻike ʻana i ke ʻano o ka hoʻonaʻauao ʻana i nā haumāna ma ka ʻōlelo Niʻihau. Me ka manaʻo, pehea ka poʻe Sāmi (Saami, Sámi) i hoʻonaʻauao ai i ko lākou poʻe ponoʻī i aʻo ʻole i ka ʻōlelo Sāmi. No ia kumu i hoʻokumu ʻia ai o “Ka Waihuna o ka Naʻauao.” He papahana ia e hōʻoʻoleʻa ai i ka ʻōlelo Kanaka a nā haumāna laeoʻo o Kawaihuelani a me ke kula Hoʻonaʻauao e manaʻo ana e lilo i mau kumu kaiapuni. Ua manaʻo ʻia, he ala paha ia e ʻoʻoleʻa ai ke aʻo ʻana mai o nā haumāna kulanui i ka ʻōlelo Kanaka o Niʻihau a wali hoʻi ka ʻōlelo me he mānaleo lā ke noho pū lākou me nā mānaleo o Niʻihau a aʻo mai i ka ʻōlelo Kanaka o Niʻihau he alo a he alo. ʻO ka ʻōlelo Kanaka wale nō o Niʻihau ka ʻōlelo o kēia huakaʻi. No laila, ua hoʻomaka ʻia ka hoʻolālā ʻana i kēia huakaʻi me ka mālama ʻia i kēia Mei 2018 i hala iho nei. ʻO nā haumāna i koho ʻia no kēia huakaʻi mua ʻana, he mau haumāna laeoʻo wale nō. Na Kauka Kuʻuipolani Wong lāua o Kāhea Faria i alakaʻi i kēia huakaʻi o Ka Waihuna o Ka Naʻauao. He hoʻokahi pule ka lōʻihi o kēia huakaʻi a i kēlā me kēia lā, ua noho pū nā haumāna me nā mānaleo mai ka hiki ʻana aku i Kauaʻi a hiki i ka haʻalele ʻana. Ua ʻike ʻia nō ka ʻoʻoleʻa o ke aʻo ʻana mai o lākou i ka ʻōlelo Kanaka o Niʻihau no ka maʻa ʻole o ka waha a me ka pepeiao i ka ʻōlelo Niʻihau. Eia naʻe, ua ʻaʻapo koke ka waha i ka ʻōlelo mamuli paha o ka ʻōlelo wale nō ia i hoʻopuka ʻia ma kēia huakaʻi.

ʻO ka haʻawina nui hoʻi i aʻo ʻia ma kēia huakaʻi, ka lohe ʻana i ka poʻe Sāmi i ka hoʻopuka i kā lākou ʻōlelo Sāmi ma waena o lākou iho nō. ʻO ka wā wale nō i lohe ʻia ai ka ʻōlelo Haole ma kā lākou mau haʻi ʻōlelo. Akā ma waho aʻe o kēla, ma ka ʻōlelo Sāmi nō. He haʻawina ia e paipai ai iā kākou e hoʻopuka aku nō i kā kākou ʻōlelo ma nā wahi a pau i mea e ola mau ai kā kākou ʻōlelo mau a mau. Hoʻolako ʻia ke kiʻi e Kahealani Faria.

Me ka mahalo,

Kuʻuipolani Wong

The post Ka Huaka‘i i Kautokeino, Nolewai appeared first on Ka Wai Ola.

]]>